Kısaca
- Miyom, rahmin en sık görülen iyi huylu tümörüdür; menopoza kadar kadınların yaklaşık yüzde 70'inde saptanır.
- Çoğu miyom belirti vermez ve tedavi gerektirmez.
- En sık şikâyetler yoğun ya da uzun süren adet kanaması, kansızlık ve kasıkta baskı hissidir.
- Tedavide amaç rahmi korumak olabilir; ilaç, kapalı ya da açık miyom ameliyatı ve girişimsel yöntemler arasından seçim yapılır.
Miyom nedir?
Miyom (tıptaki adıyla leiomyom), rahmin kas hücrelerinden köken alan, kanser olmayan bir kitledir. Bir mercimek tanesi kadar küçük ya da karnı dolduracak kadar büyük olabilir; tek ya da çok sayıda bulunabilir. Büyümesi östrojen ve progesteron hormonlarına bağlıdır; bu nedenle üreme çağında görülür ve menopozdan sonra genellikle küçülür.
Miyomlar rahimdeki yerleşimlerine göre adlandırılır ve verdikleri şikâyetler bu yerleşime göre değişir:
- Submuköz: Rahim boşluğuna doğru büyür. Küçük olsa bile yoğun kanamaya ve gebe kalmada güçlüğe yol açabilir.
- İntramural: Rahim duvarının içinde yer alır. En sık görülen tiptir.
- Subseröz: Rahmin dış yüzeyine doğru büyür. Büyüdüğünde mesaneye ya da bağırsağa baskı yapabilir.
Belirtileri nelerdir?
- Yoğun, pıhtılı ya da uzun süren adet kanamaları
- Kanamaya bağlı kansızlık, halsizlik ve çabuk yorulma
- Kasıkta dolgunluk, baskı ya da ağrı
- Sık idrara çıkma ya da idrarı tam boşaltamama
- Kabızlık
- Cinsel ilişkide ağrı
- Karında büyüme
- Gebe kalmada güçlük ya da tekrarlayan düşükler
Kısa sürede büyüyen bir kitle ya da menopozdan sonra ortaya çıkan kanama mutlaka değerlendirilmelidir.
Tanı nasıl konur?
Miyomların çoğu jinekolojik muayene ve ultrasonla saptanır. Rahim boşluğuyla ilişkiyi göstermek için rahim içine sıvı verilerek yapılan ultrason ya da histeroskopi; çok sayıda ya da büyük miyomlarda ameliyat planlaması için MR görüntüleme istenebilir. Yoğun kanaması olan kadınlarda kan sayımı ve demir depoları da kontrol edilir.
Tedavi seçenekleri
Şikâyete yol açmayan miyomlar için tedavi gerekmez; belirli aralıklarla kontrol yeterlidir. Tedavi gerektiğinde seçim; şikâyetin türüne, miyomun yerine ve sayısına, yaşa ve çocuk isteğine göre yapılır.
İlaç tedavisi
Kanamayı azaltmak için traneksamik asit, doğum kontrol hapları, hormonlu rahim içi sistem ve hormonları geçici olarak baskılayan ilaçlar kullanılabilir. Kansızlık varsa demir tedavisi eklenir. İlaçlar şikâyetleri hafifletir; miyomu kalıcı olarak ortadan kaldırmaz.
Miyom ameliyatı (miyomektomi)
Rahim korunarak yalnızca miyomların çıkarılmasıdır ve çocuk isteyen kadınlarda tercih edilen yöntemdir. Miyomun yerine göre üç yoldan yapılabilir:
- Histeroskopik: Rahim boşluğundaki miyomlar, karında kesi yapılmadan rahim ağzından girilerek çıkarılır.
- Laparoskopik (kapalı): Karında küçük kesilerden kamera yardımıyla yapılır; iyileşme daha hızlıdır.
- Açık ameliyat: Çok büyük ya da çok sayıda miyomda gerekebilir.
Rahmin alınması (histerektomi)
Çocuk isteği olmayan, şikâyetleri ağır ve diğer yöntemlerle sonuç alınamayan kadınlarda kesin çözümdür.
Girişimsel yöntemler
Rahim atardamarının tıkanması (embolizasyon) ve radyofrekans ile yakma gibi yöntemler, ameliyat istemeyen ya da ameliyatın riskli olduğu seçilmiş hastalarda uygulanabilir. İleride gebelik planlayan kadınlarda bu yöntemlerle ilgili veriler sınırlıdır.
Her miyom ameliyat gerektirmez. Tedaviyi miyomun varlığı değil, yol açtığı şikâyet ve kadının gelecek planları belirler.
Miyom ve gebelik
Miyomu olan kadınların çoğu sorunsuz gebe kalır ve doğum yapar. Rahim boşluğuna doğru büyüyen ya da boşluğun şeklini bozan miyomlar ise embriyonun tutunmasını güçleştirebilir; bu miyomların gebelik ya da tüp bebek öncesinde çıkarılması önerilebilir.
Gebelikte miyomlar büyüyebilir ve ağrıya yol açabilir. Miyom ameliyatı geçirmiş kadınlarda doğum şekli, ameliyatta rahim duvarının ne ölçüde açıldığına göre planlanır.
Sık sorulan sorular
Miyom kansere dönüşür mü?
Miyomlar iyi huyludur ve kansere dönüşmeleri beklenmez. Rahmin kas dokusundan gelişen kötü huylu tümörler (sarkomlar) çok nadirdir ve genellikle baştan itibaren ayrı bir hastalıktır. Hızlı büyüyen ya da menopozdan sonra büyüyen kitleler bu açıdan dikkatle incelenir.
Miyomlar ilaçla ya da bitkisel yöntemlerle erir mi?
Bazı ilaçlar miyomları geçici olarak küçültebilir, ancak ilaç kesildiğinde miyomlar genellikle yeniden büyür. Bitkisel ürünlerin miyomu erittiğini gösteren güvenilir bir kanıt yoktur.
Miyom ameliyatından sonra miyom tekrarlar mı?
Çıkarılan miyom yeniden oluşmaz, ancak rahimde zamanla yeni miyomlar gelişebilir. Bu olasılık, ameliyat sırasında çok sayıda miyomu olan ve genç yaştaki kadınlarda daha yüksektir.
Miyom ameliyatından ne kadar süre sonra gebe kalınabilir?
Süre, ameliyatın türüne ve rahim duvarındaki onarımın derinliğine göre değişir. Rahim duvarının iyileşmesi için çoğunlukla birkaç ay beklenmesi önerilir; size uygun süreyi ameliyatı yapan hekim belirler.
Menopozda miyomlar ne olur?
Hormon düzeylerinin düşmesiyle miyomlar genellikle küçülür ve şikâyetler azalır. Menopoza yakın, şikâyetleri hafif kadınlarda bu nedenle izlem tercih edilebilir.
Miyom karında şişlik ve kilo artışı yapar mı?
Büyük miyomlar karın çevresinde artışa ve dolgunluk hissine neden olabilir. Küçük miyomların vücut ağırlığına belirgin bir etkisi yoktur.
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin No. 228: Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. Obstetrics & Gynecology, 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34011888
- Munro MG, Critchley HOD, Fraser IS; FIGO Menstrual Disorders Committee. The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms and classification of causes (2018 revizyonu). Int J Gynaecol Obstet, 2018. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30198563/
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; muayenenin ve hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi kararı her hasta için ayrı verilir. Son güncelleme: 14 Kasım 2026.
